ページの画像
PDF

Noster Delrius. Quia audacia sem. riam in templo haberent, quod Numa per a Poëtis cum temeritate conjun- cum sciret, Vestæ ædiculam non temgitur. Probat ex Seneca, Horatio, plum statuit, ne ibi Senatus haberi Claudiano. Ego ex Sophocle, qui posset, et ipsa necessitate vir introElect. conjungit Opaocia, id est, dicta iret locum. Nam et ipsa consilia a temeraria, cum his, quæ répa dikas, id sedendo quasi considia dicta sunt. est, cum fiunt, aut dicuntur petu- Sedentium enim animi tranquilliores lanter, et extra æquum. Ibidem fiunt. Idem. conjungit Odpoos, et åbourlav, quasi Sedebat] In ocio erat, et non tracubi audacia, ibi et temeritas. Arnob. tibus necessariis vacabat, ut multi etiam I. ii. conjungit audaces, temera. volunt. Vult enim Poëta illius inrios. Cerda.

ertia laudes Æneæ per comparatioParentis Pilumni] Pilumnus et Pi. nem extollere: et ut Æneam landat thumnus fratres fuerunt, et dii: horum a loco et frigore fluminis, sic hunc Pithumnus usum stercorandorum in- vituperat, quod in loco ameno ociavenit agrorum : unde et Sterquilinius retur, cum Æneas per laborem subdictus est. Pilumnus vero pinsendi iisset nemora, et longinquas partes frumenti, unde et a pistoribus colitur. petisset. Misit ergo Irim Juno ut Ab ipso etiam pilum dictum est. Qui- torpentem excitaret. Donatus. dam Pilumnum et Pithumnum Casto- Sacrata valle sedebat] Turneb. XXIII. rem et Pollucem accipiunt, nonnulli 3. accipit de eo, qui mortuis feriatur, laudum Deos. Varro conjugales Deos ut Pilumnus pro mortuo a Turno cosuspicatur. Servius.

leretur. Nescio tamen, an ad Pilumni Parentis] Immo Avi: nam Pilumnus & modéwriv potius poëta respexerit,cum genuit Daunum : hic Turnum. Vide Diis ex hominibus factis heroibus lutamen Æn. x. 619. Taubmann. ·cum sacrare antiquitati solenne esset,

4 Sacrata valle] Ideo Sacrata, quia, ut supra libro superiore, Sylvano ut diximus supra, nunquam est lucus fama est veteres sacrasse Pelasgos sine religione. Servius.

Agrorum pecorisque Deo lucuinque - Sedebat] Ut Asper dicit, erat, quæ diemque :' et l. v. de Anchise jam clausula antiqua est, et de usu re- inter Deos relato: 'atque hæc mea mota. Secundum Plaut, autem, Se- sacra quotannis Urbe velit posita dere, est consilium capere, qui inducit templis sibi ferre dicatis :' ut verisiin Mostellaria servum dicentem, mile sit, Turnum tum in valle Pilumno

Sine juxta aram sedeam et dabo sacra, tanquam in sacro et religioso meliora consilia. Sed secundum au- loco, consedisse, solitum quotannis gures, sedere est augurium captare: divinos ei honores instaurare. Germ. namque post designatas cæli partes 5 Thaumantias] Secundum poëtica, a sedentibus captabantur auguria : Thaumantis filia. Ceterum ex admiquod et supra ipse ostendit latenter, ratione hoc nomen accepit, quæ adinducens Picum solum sedentem, ut, miratio de ejus coloribus nascitur. • Parvaque sedebat Succinctus tra- Servius. .' bea :' quod est augurum, cum alios Thaumantias] 'And TuÙ Daúmatos. stantes induxerit : Ergo sedebat, aut Qui de arcu multa velit, adeat Arierat, aut consilia capiebat, aut augii. stotel. Plutarch. Ammian. Sed quos rabatur. Unde et hic locus vice ædis non ? Cerda. sacratæ accipi debet, quod plenius 6 Turne] Nomine excitat, et proillo loco dictum est, `Hoc illis curia ponit occasionem utilem non omittentemplum. Aut quia in locis sacris dam. Donatus. sedentes, consilia habituri erant, cu- Turne] Exhortatoria oratio, ad invadenda castra hostium. Exordium a provenire, quæ numina præstare non temporis expectati ratione ductum: possunt : quod etiam paulo post in locus ab opportuno. Hortens. Matris Deum petitione Joppiter pro

Divum promittere nemo] Nemo, pro bat dicens, cui tanta Deo permissa nullus posuit, et est Acyrologia : potestas. Servius. nam, Divum nemo, non possumus di- Volvenda] Pro Volubilis. Idem. cere, cum proprie nemo sit nec homo. Volvenda] Id est, volubilis, ut SerServius.

vius : vel voluta, ut Turnebus; vel Optanti divum promittere nemo] Par potius, quæ volvitur, ut Nannius : qui locus ille, Ut quamvis avido pare- Misc. v. 2. docet cum Linacr. Gerent arva colono.' Itaque vota agri- rundia in dus pro Participiis præsencolarum superat proventus agri culti, tis temporis passivæ significationis et vota Turni occasio rei gerendæ. capi. Vide Æn. 1. 238. évolventibus Terent. Phorm. 'Quam sæpe temere annis. Taubmann. . eveniunt, quæ non audeas optare! 8 Æneas urbe et sociis, &c.] Ab ocSym. 1. 20. de Alexandro Magno: casione: et ostendit quid illi expug

cui supra votum fortuna fuxit.' Et nandum sit, quia caret defensore. Alexander ipse apud Curtium ad Me. Servius. dicum suum : " Si Dii, Philippe, Æneas] Magnum pondus in nomine. tibi permisissent, quo maxime modo Donatus. animum velles experiri meum, alio Urbe] Urbs ista quæ est tutam * profecto voluisses : sed certiorem ipse humili designat menia fossa.' quam expertus es, ne optasses qui- Hanc 'castrum Laurens' ait dici dem. Quod enim magnum erat, nec Varro, oppidum tacet. Sed ubi priDeos ipsos posse facere dicebant mum Æneas egressus sit, eum locum Ethnici. Tale illud Æn. vi." Vis ut Trojam nuncupari tradit. Servius. nulla virum, non ipsi exscindere ferro 9 Palatini] Prolepsis est. Idem. Coelicolæ valeant. Et in v. 'Mag- Sceptra Palatini sedemque petivit Eunanime Ænea, non si mihi Iuppiter andri] In Romano codice, in Mediceo, auctor Spondeat, hoc sperem Italiam et in quibusdam aliis legere est Pacontingere cælo.' Cerda.

lantini a Pallante, uno expuncto l, ut Divum promittere nemo] De hoc syllaba prima corriperetur. Magis pronomine Sosipater Charisius Instit. tamen video placere Palatini, sed hoc Gram. I. 1. p. 75. Nemo, in homine parvi refert. Longe vero majoris moproprium est, quia significat ne homo. menti est, quod sequitur petivit. Sed Antiqui et pro nullo posuerunt, ideo enim et pro sedem, regnum in codicique nemo dicentes, quasi minus sig- bus aliquot manu scriptis observavi : nificarent, et homo addebant, ut quum tamen et Romanus, et plerique Terentius : Num quis hic me sequi- alii codices sedem legant. In Romano tur? nemo homo est.' Et Lucilius præterea codice, pet It, pro petiit more XXIX. nemo est, ideo dixit: 'Quis tu suo unico I scriptum est, ut versus homo es? nemo sum homo.' Ac non sit spondaicus. Nam Euandri prima solum de homine dicitur, sed de Diis. correpta nusquam, quod meminerim, ut Virgilius Æn. ix. Turne, quod observavi. Pierius. optanti Divum promittere nemo Au. Sceptra] Id est, Regiam, aut opes deret.”' Plura exempla in quibus nemo Euandri. Sic Sophoc. Elect. Okîattpa ponitur pro nullus, vid. in Sanct. Mi- å uQÉTTELV, administrare sceptra, pro, nerv. p. 305, et 306. Emmeness. Regnum administrare. Simocatta

7 Auderet] Docet per transitum vin. 10. Histor. Kúplos TÔV OKMAT PWN multa interdum temporum ratione Ó Túpavvos apoxelPlS ETA! : Tyrannus eliDelph. et Var, Clus. Virg.

10 I

gitur sceptrorum domainus, id est, Im- Turbataque arripe castra] Trochæus perii. Cerda.

ille ex turbata, vel que particula absPetit Euandri] Ita qnidem leg. Po que collisione servata, multis negolitianus c. 71. et Turn. XXIII. 3. et tiom facessit. Sed enim in codicibus Pabric. aliique: pro petiit: sicut omnibus Vaticanæ bibliothecæ, in Ecl. m. "Malo me Gal. petit:' ut Mediceo, et aliqnot aliis perveteribus, propter coitum vocalium alt. produ- legi, · et turbata arripe castra.' Quam catur. Erythræus tamen e vett. lectionem ab eruditis receptam jam Codd. audacissime defendit. petivit animadverti. Pierius. Evandri : Quem vide. Taubmann. Et turbata Ita Servius; et ita in

10 Nec satis Quia occurrebat ab oninibus suis Codd. legi, Fabric, affirEuandro eum facile posse remeare. S. mat. Erythræus tamen tuetur alteram

Extremus Corythr penetracit ad urbes lect. turbataque arripe castra.' Taub. Ut totam Etruriam peragrasse vi. 14 Dixit] Nam objurgata est, terdeatur. Corythi antem montis Tusciæ: ruit, instruxit, hortata est. Donatus. qui, ut diximus, nomen accepit a Co- Paribus alis] Id est, æqualibas, et rytho rege, cum cujus uxore concu. ostendit æqualem volatum. Sercius. buit Juppiter, unde natus est Darda. Paribus alis] Bene addidit paribus nns. Penetravit autem bene, quia alis; nisi enim pari pixu præstare supra dixerat penitus. Idem.

volatum non possunt: nam si una est 11 Lydorumque manum] Omnia hæc debilis, incolumis vero altera, perinad occasionem faciendi pertinent ex de sunt, ac si ambæ vexatæ sint. Don. longinquitate, ut dictum est, regionis. Paribus] In aliquot antiquis codici. Idem.

bus pariter habetur, ut sententia sit, Lydorumque manum collectosque armat simul atque ita locuta est, abvolavit. agrestis] In codicibus aliquot antiquis Pierius. legere est “ Ludorumque manum et 15 Ingentem] Ita in Georg. "in. collectos armat. In nonnullis absqne gens arcus.' De magnitudine arcus ulla copulativa secundo membro, “Ly. videndus Seneca. Cerda. dorumque manum collectos armat Fuga] Pro veloci reditu, neque agrestes. Pierius.

enim fugit. Servius. Lydorum.] Thuscos intelligit. Nam Secuit sub nubibus arcum] Hoc est, Lydi, Tyrrheno duce, in Italiam ve- duxit, ut, Ille viam secat ad naves.' nere, et Etruriæ partem magnam oc- Et re vera arcus ipse variis coloribus cupavere. Sic Æn. II. Lydius Ty- sectus est. Bene autem sub nubibris, id est, Thusciis: et x. gens bus, quia sine nubis beneficio arcus Lydia,' de Thuscis. Cerda.

non videtur. Idem. Armat agrestis) Ne ei 'formidinem 16 Adgnovit juvenis) Deest, eam, et injiciat, agrestes esse commemorat. Irim tantum agnovit; non et a quo Servius.

missa sit, utrum a Jove an a Junone. 12 Nunc tempus) A metu. Idem. Hinc est quod dicit, quis te mihi

Nunc tempus equos] Monet quid fa- nubibus actam Detulit in terras ?' ciendum, ne ille in consultando per- Unde apparet eum scisse nuntiam ildat tempus. Donatus.

lam et Jovis et Junonis esse. Idem. Currus) In Mediceo, et aliquot aliis Duplicisque ad sidera palmas Sustulit Currum unitatis numero legitur. Pier. et tali] In antiquis aliquot, duplicis ad

18 Et turbata arripe castra] Aut ar. absque que, et substulit et tali. Sed ripe et turba: aut turbata invade, per reliqua utcunque legeris, facile tuleabsentiam Æneæ inordinata : aut cer- rim; auterri vero ex hoc loco que parte turba et arripe. Servius.

ticulam nunquam probaverim. Pier,

Duplicis ad sidera palmas] Aristot. vitas et elegantia certare quodam. De Mundo: Návtes oi óvOpwmOL åva- modo videntur, sive carmen sive oraτείνομεν εις τον ουρανόν ευχάς ποιούμενοι. tionem velis : cujus ego opera ugns Vid. supra ad Æn. 1. 93. Emmeness. sum, dum antiquissimum illum codi.

18 Iri, decus cæli, 8c.] Ex Hom. cem Vaticanum notæ majoris evolIliad. £. Ipı Ded, Tís dóp de dewy euol vebam. Usque adeo studium ille in Gyvedov Ke; Germanus. .

hac re meum semper approbavit, ut · Decus cæli] Qnanta est laus ornare mecum interdum labores bos tolerare cælum, et meritum et pulchritudo? non aufugerit. Pierius. Donatus.

Med. discedere cælum] Discedere hic 19 Repente] Item aliud augurium. Xiás El est: ita Cic. Offic. II. de Nam cum Iris sine nubibus non possit hiatu terræ : "Cum terra disces. videri, post ejus abscessum statim est sisset magnis quibusdam imbribus.' secuta serenitas. Clara autem bene Lucret. l. ii. ' mænia mundi Disceaddidit, quia tempestas twv ubowv est. dunt; id est, cælum hiat. Alii discinServius.

dere c. legunt: minus recte. Alterum 20 Medium discedere cælum] Chasma etiam probant, Fabric., Lambinus, dieit factum, id est, subitam aëris H. Stephanus, Turneb. 11. 12. Taub. disruptionem et quendam recessum: 21 Palantesque polo stellas] Bene .per quod vult videri inter chasma palantes, quasi in alienum tempus erIrim se recepisse, Medium autem rore venientes. Aut palantes, quæ bene dixit: nam est et summum : sunt palantes, Epitheton stellarum unde est Æn. 1. sic vertice cæli perpetuum. Servius. Constitit.' Nubes autem in medio Sequar omina tanta] In plerisque cosunt, ubi omnia ista fiunt signa, quæ dicibus vetustis, sequor præsenti temdicit, id est, Iris, serenitas, chasma. pore legitur: quod magis placet; Nam si in summo fieret, nullus vi- promptiorem enim ostendit animum dere potuisset. Humani enim oculi ad obsequendum. Pierius. altiorem et nimium splendorem ferre Sequor, &c.] Similis locus Æn. IV. non possunt. Sane chasma est (ita sequimur te, sancte Deorum, Quisenim Plinius vocat) disruptio et qui. quis es.' Cerda. dam cæli recessus. In Auguralibus Omina tanta] Scilicet cælestia. Et libris inter ostenta etiam cælum dis- hic omina pro signis vel auspiciis pocisse dicitur. Et quidam hic cælum suit. Servius, pro aëre accipiunt, ut Lucretius, “In 22 Quisquis in arma vocas] Vel Jung hoc cælo, qui dicitur aër.' Servius. vel Juppiter. Idem.

Video medium discindere cælum] An-. Quisquis in arma vocas) In codicibus tiqua fere omnia exemplaria legunt, aliquot antiquis, vocat persona tertia medium video discedere colum. Sed notatum est. Sed vocas non improillud medium video, aut video medium, batur. Pierius.. parvi refert. Discedere vero proprie 23 Hausit lymphas) Solebant Rodicitur cælum, in hujusmodi signis, mani ante bella vota nuncupare, et dum aperiri videtur. Utitur eadem in nuncupatione se aqua purificare : elocutione M. Tullius in libro de divi. Turneb. xxv. 30. Taubmann. natione : Nam et cælum discessisse 24 Oneravitque æthera votis] Iterum visum est.' Quem locum, ut ingenue, atque iterum, aut alia atque alia est hoc est more meo, loquar, mihi in me- vota pollicitus. Locus autem iste moriam redegit Jo. Bapt. Sanga, ci dictus est secundum augurum movis meus, in quo tam admirabilis quæ- rem, apud quos fuerat consuetudo, dam morum integritas, quam stili gra- ut, si post acceptum augurium ad

aquam venissent, inclinati aquas bau- Dives pictaï vestis et auri] Locus ex rirent exinde manibus, et fusis pre- illis quattuor, in qnibus ea Diæresi cibus vota promitterent, ut visum Virgilius sit usus, ut notat Probus. perseveraret augurium, quod aquæ Pierius. intercessu disrumpitur. Unde etiam Pictaï vestis et auri] Intelligit vesin duodecimo, visum augurium non tem auro pictam et intertextam ; sed procedit, nec sortitur exitum firmum; loquitur suo et poëtico more, ut,' paquia cygnus, dimissus ab Aquila, in teris libamus, et auro. Itaque divi. fluvium cecidit, ut, prædamque ex sim dixit, quod junctim Juvenal. Sat. unguibus ales Projecit fluvio.' Hinc vi. Aut latum pictæ vestis consividetur etiam Turnum minime potuderet aurum.' Et fortasse Virg. in. isse liberari. Servius.

telligit paludamenta; nam hæc non Oneravitque æthera votis] Plerique solum fuere otpatnyikd, imperatoria, veteres codices manu scripti onera. sed etiam otpaTiwtikà, militaria. Itarit æthera absque particula que legunt. que describit universum exercitum Neque desunt Grammatici, qui figu- paludatum. Nisi quis arctet illum ad ram tueantur, ut eo loco facere con- duces tantum, qui in eo agmine. Est tendunt: “ Cum clamore Gyas revo- vero dictum pictaï, ut Æn. III. 35. cabat, ecce Cloanthum :' et quod aulaï ; qua solutione usi Poëtæ, et paulo ante legebamus, 'turbataque

sæpissime inscriptiones. Romæ, Boarripe castra. Sunt qui aëthera per NAI DEAI SACRVM. Firmi in agro Pi. diæresin legant, ut apud Ovidium, ceno, QVAISTORES. In alia, AIRE, pro · Tertia post illos successit aënea ære. Cerda. proles. Sed enim et eleganter et Pictaï] Vide Erythr. Indic. Taubm. absolute oneravitque æthera positum 27 Coërcent] Cogunt, colligunt. A. videtur, ut, quæ necessaria fuerant lias, contineat ; alias, compescunt: ad augurium confirmandum, tribus nonnulli postrema pro postremas partes invicem colligatis membris efferan- accipiunt. Servius. . tur, 'ad undam Processit, summo- 28 Tyrrhidæ juvenes) Tyrrhi 'menque hausit de gurgite lymphas, Multa tio fit supra Æn. vii. Inde ejus filii hic Deos orans, oneravitque æthera vo numerantur, ut quos propius clades tis. Pierius.

attigit. Volunt enim ulcisci frater. 25 Jamque omnis campis exercitus nam cædem : nam in eo præliolo ceibat] Intelligamus hunc exercitum cidit Almon maximus natorum Tyr. primo confuse in campos ruisse : post rhi. Cerda. digestum in ordines; ut sit sequen- Medio agmine] Morem attingit mi. tium fluminum congrua comparatio : litiæ Romanæ, quo dux in media quæ flumina dicit post camporum in- acie, ant fere: imo omnium gentium, undationem in alveos suos reverti. ut liquidum ex omnibus historiis. Id. Nam hoc vult dicere : Ut de campis 30 Ceu septem, &c.] Per comparaflumina in alveos suos redeunt, sic tionem ostendit magno silentio ivisse digesta est in acies militum multitu- Turnum, ut improvisus opprimeret do, quæ fuerat ante diffusa. Servius. incautos : tamen ingens pulvis illos

26 Dives equun] Per genitivum fre manifestavit. Donatus. quentius utimur hac figura, quam per Sedatis amnibus] Qnia Nilus exun. ablativum. Sane hic secutus veteres, dat æstate, cum cætera flumina immi. cujus rei dives addidit, cum alibi sub- nutione quieta sunt. Servius. traxerit Æn. iv. ut dives quæ mu- Septem amnibus] Id est, alveis, ut nera Dido,' et 'Dives inaccessos ubi vult Servius. Sed cum putetur uniSolis filia lucos.' Idem.

cum Gangis ésse ostium, alii de sep

« 前へ次へ »