ページの画像
PDF
ePub

LECTORI

SALUTEM.

PRÆTER spem, amice Lector, nec tempestatibus actus, nec diuturná maris jactatione lassatus, sine ventis, sine velis, in novum mundum appulisti.

Ubi, postquam terrarum amplitudinem, regionum situm, populorum mores et ingenia, universi denique faciem et habitum rectè perlustraveris; adeò hujus veteris mundi formam agnoscas, ut licèt alterum videas, eundem tamen credas.

Fortasse cogitas hunc nostrum decrepitum filium tandem sibi prorsùs consimilem peperisse. Prolem sepè quidem parentis naturam mirificè referre experientia docet, et poëta :

Qui viret in foliis venit à radicibus humor;
Et patrum in natos abeunt cum semine mores.

Verùm mundum nostrum senem non sexagenarium, sed jum ferè sexmillenarium procreasse, ab omni ratione doctrinâque philosophica immanè quantum discrepat!

Atque, si maximè fuisset mundus ejusmodi generatrice facultate unquum præditus ; nonne vegetioribus suis annis potiùs eam exer. cuisset, filios produxisset ? Ipsius etiam nati, jamdudum adulti, eadem virtute genus latè propagassent : adeò ut licèt non in immensum, in tantum tamen processisset generatio hæc, totque extitissent partim juniores partim seniores inundi, ut nullus Alexander quos superaret mundos, sed mundi quidem, à quibus superarentur, Ålerandros desiderarent.

Equidem, quod ad me attinet, existimo hunc quem nunc ut novuni intueris mundum, illum ipsum esse, de quo tot anle secula somniárunt Platonici : quem et Mundum Invisibilem et Mundi Ideam nuncupavére prisci. Si, enim, singula hujus membra et lineamenta rectè perpenderis, accuratèque contemplatus fueris, veram ac vivam hujus in quo degimus mundi ideam et ouvofi, te perspexisse dixeris.

Qui, igitur, per tot transacta secula chimeriis obtectus tenebris la. tebat humanum genus ; hujus tandem authoris ingenio et labore nobis clarè conspiciendus præbetur. Mundus ille olim invisibilis nescio que artificio, sive optico sive magico, visui exponitur ; et, hoc opere, primùin detegitur,

Ubi illud mihi in primis videtur mirandum, quòd et orbis iste et hic ejus index similem omnino fortunam subire adacti sint. Utérque enim à parente suo, quàm primùm natus, tenebris adjudicatus : uirigue à conditore suo lur negata ; utrique aliunde concessa. Nullus huic Titan præbebat lumina mundo. Conditus erat, et statim ab. sconditus : nec lur ei spectanda vel speranda unquam, nisi ab hoc ingenio.

Cujus illustre opus latentem hunc obscurúmque mundum è caligine facilè eruisset, modò sibimet ipsi lucem pariter prohibitam vindicare potuisset. Citiùs itaque nobis patuisset iste mundus incognitus, si citiùs prodiisset hic libellus in lucem.

Verùm illius author, mundique ignoti explorator, qui jam pridem Musis, quarum insignis fuerat cultor, vale dicto, ad T'heologice sacra se contulerat, iísque jam totus vacat, hæc et nonnulla alia sua commenta Philologa luce et laude dignissima, tanquam levia alt vana uspernatus, nullis precibus induci poluit, ut perinitteret in publicum erire. Excusabat, autem, se, juvenili quidem ætate ocióque Academico, hujusmodi quædam, propriï exercitii'et oblectationis gratid, composuisse ; sed nunc, quasi nugas inutiles rejicere, abdicare, nec dignari ut suo nomine unquam sub aspectum hominum veniant.

Hinc factum est, ut hoc opusculum, verè elegantissimum ac jucun. dissimum, diutius tenebris obductum delitesceret, et indignis caliginis vinculis teneretur, ne literatorum orbi innotesceret : donec ego, quem author ipse, pro sua mirifica humanitate, amici et familiaris loco habebut, bellissimi felicis ingenii parlús infelicem gortem miseratus, omnibus modis et rationibus quibus poleram, quærebam et tentabam, ut eundem carcere suo erimerem, et in libertatem lucémque vindicarem. Cùmque probè perspe.rissem au!horis animum alleò furum et obfirma'umi, ut nullis amicorum petitionibus, rationibus, aut suusioni. bus à sua sententii moveretur ; nec jam spes ulla restaret, ut novus hic mundus mundo nostro recluderetur ; sanctas sanè amicitiæ leges potiùs movendas duri, quàin ingenuos cunctorum ubique eruditorum animos dulcissimo hujus fruclu gratissimáque voluptate perpetuò pris vandos esse.

Itaque, ut, quam ipse hinc dulcedinem gustaverin, studiosis omnibus percipiendum præberen, consilium cepi communicandi cum aliis, quod antea me solum penes crat. Sed, priúsquam auderem rem aggredi, multuni temporis elapsum est. Harebam, enim, animo : quia, et audacius factum videbatur ; et charissimi viri, cujus amicitiam semper marimi mihi faciendam statueram, offensam, prout debui, metuebam. Ad postremum, verò, rei pulchritudine victus et captus, cùm existinuarem nihil dainni aut dedecoris inde posse authori redundare, sed multum potiùs benevolentie et fame, plurimum verò utilitatis et voluptatis literatæ Reipubl. necessariò manare; non potui inihi ampliùs temperare, quin, amotâ omni hesitatione, exemplar hujus operis, quod ratione amicitive nostræ mihi erat creditun, custodia meå emitterem, et typographorum manibus traderem.

Alque, hoc tandem modo, meâ cura industriaque, nonnullo etiam

· HUNQRATISSIMO DOMINO,

NEC MINUS VIRTUTE SUA QUAM SPLENDORE GENERIS ILLUSTRI,

DOM. HENRICO

COMITI HUNTINGDONIÆ,

MUNDUM SUUM

SUPPLEX VOVET

MERCURIUS BRITANNICUS.

132

LECTORI

SALUTEM.

PRÆTER spem, amice Lector, nec tempestatibus actus, nec diu turnå maris jactatione lassatus, sine ventis, sine velis, in novum mundum appulisti.

Ubi, postquam terrarum amplitudinem, regionum situm, populorum mores et ingenia, universi denique faciem et habitum rectè per. lustraveris; adeò hujus veteris mundi formam agnoscus, ut licèt alterum videas, eundem tamen credas.

Fortasse cogitas hunc nostrum decrepitum filium tandem sibi prorsus consimileni peperisse. Prolem sæpè quidem parentis naturam mirificè referre experientia docet, et poëta :

Qui viret in foliis venit à radicibus humor;
Et patrum in natos abeunt cum semine mores.

Verùm mundum nostrum senem non sexagenarium, sed jum ferè sexmillenarium procreásse, ab omni rutione doctrinâque philosophica immanè quantum discrepat !

Atque, si maximè fuisset mundus ejusmodi generatrice facultate unquam præditus ; nonne vegetioribus suis annis potiùs eam exercuisset, filios produxisset ? Ipsius etiam nati, jamdudum adulti, eadem virtute genus latè propagassent : adeò ut licèt non in immen. sum, in tantum tamen processisset generatio hæc, totque extitissent partim juniores partim seniores mundi, ut nullus Alexander quos superaret mundos, sed mundi quidem, à quibus superarentur, Aletandros desiderarent.

Equidem, quod ad me attinet, existimo hunc quem nunc ut novun intueris mundum, illum ipsum esse, de quo tot ante secula somniarunt Platonici: quem et Mundum Invisibilem et Mundi Ideam nuncupavére prisci. Si, enim, singula hujus membra et lineamenta rectè perpenderis, accuratèque contemplatus fueris, veram ac vivam hujus in quo degimus niundi ideam et oúvokiv, te perspexisse dixeris.

Qui, igitur, per tot transacta secula chimeriis obtectus tenebris la. tebat humanum genus ; hujus tandem authoris ingenio et labore nobis clarè conspiciendus præbetur. Mundus ille olim invisibilis nescio que artificio, sive optico sive magico, visui exponitur ; et, hoc opere, primùm detegitur,

« 前へ次へ »